Het streven van vorsten naar absolute macht. In de 17e eeuw streefden veel Europese vorsten naar absolute macht, wat betekende dat zij meenden zonder inmenging van adel, parlement of kerk te kunnen regeren; maar hen wel gebruikte om zelf meer macht te krijgen. Lodewijk XIV van Frankrijk is hiervan een bekend voorbeeld, die de macht volledig naar zich toetrok.

De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek. De Nederlandse Republiek was in de 17e eeuw uniek in Europa door haar bestuur zonder koning, waarbij de macht bij regenten lag. Dit, samen met een bloeiende overzeese handel (Gouden Eeuw) en een rijke kunst- en wetenschapsproductie, zorgde voor een exceptionele economische en culturele bloei.

Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie. De Republiek speelde een leidende rol in de wereldwijde handelscontacten, met name via de VOC en WIC, die specerijen, textiel en slaven verhandelden. Dit systeem van handelskapitalisme, waarbij winst werd gemaakt door grote investeringen in handel, vormde de basis voor het ontstaan van een wereldeconomie waarin verschillende continenten economisch met elkaar verbonden raakten. Later volgenden ook andere landen.

De wetenschappelijke revolutie. De wetenschappelijke revolutie was een periode waarin nieuwe inzichten over de natuur en de kosmos ontstonden, gebaseerd op observatie, experimenten en redenering in plaats van alleen op geloof of oude teksten. Belangrijke figuren zoals Isaac Newton legden de basis voor de moderne natuurwetenschappen.