De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog. Na de Tweede Wereldoorlog ontstond een Koude Oorlog tussen de kapitalistische Verenigde Staten en de communistische Sovjet-Unie, die de wereld verdeelde in twee ideologische blokken. Deze confrontatie leidde tot een constante wapenwedloop, vooral met atoomwapens, wat een permanente dreiging van een atoomoorlog met zich meebracht.

De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld. Na de Tweede Wereldoorlog kwam er een golf van dekolonisatie op gang, waarbij veel Aziatische en Afrikaanse landen onafhankelijk werden van hun Europese kolonisatoren. Dit betekende het einde van de westerse hegemonie (overheersing) in de wereld en een verschuiving van de mondiale machtsverhoudingen.

De eenwording van Europa. Mede ingegeven door de verschrikkingen van de wereldoorlogen en de dreiging van de Koude Oorlog, begon het proces van Europese eenwording. Landen werkten samen op economisch en later ook op politiek gebied, wat uiteindelijk leidde tot de vorming van de Europese Unie.

De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen. Na de Tweede Wereldoorlog kende de westerse wereld een periode van sterke economische groei en toenemende welvaart. Vanaf de jaren zestig leidde dit tot grote sociaal-culturele veranderingen, zoals ontzuiling, individualisering, de opkomst van jeugdculturen en een lossere moraal.

De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen. Door globalisering, migratie (onder andere door arbeidsmigratie en vluchtelingenstromen) en dekolonisatie hebben veel westerse landen zich ontwikkeld tot pluriforme en multiculturele samenlevingen. Dit betekent dat ze bestaan uit diverse bevolkingsgroepen met verschillende culturele achtergronden en leefwijzen. Soms leidt dat tot spanningen tussen groepen.